Tỷ lệ long/short là một trong những chỉ số được trích dẫn nhiều nhất trên thị trường futures, nhưng cũng là chỉ số dễ bị hiểu sai nhất. Bài viết trả lời ba câu hỏi: chỉ số này đo cái gì, vì sao hai phiên bản của nó trên Binance có thể cho kết quả trái ngược, và một tỷ lệ long cao có thực sự báo hiệu giá sắp tăng hay không.
Tỷ lệ long/short đo điều gì
Tỷ lệ long/short so sánh số người (hoặc khối lượng vị thế) đang đặt cược giá tăng với số đang đặt cược giá giảm trên thị trường hợp đồng tương lai vĩnh cửu. Long là mở vị thế kiếm lời khi giá tăng, short là mở vị thế kiếm lời khi giá giảm. Tỷ lệ bằng 1 nghĩa là hai phía cân bằng; trên 1 là phía long đông hơn; dưới 1 là phía short đông hơn.
Điểm cần nhớ là mỗi lệnh long luôn có một lệnh short ở phía đối diện, nên khối lượng thực tế của hai phe luôn bằng nhau. Tỷ lệ chỉ đo số tài khoản hoặc quy mô vị thế của một nhóm người được chọn, không đo lượng tiền thật sự nằm ở mỗi phía.
Hai phiên bản: tài khoản toàn sàn và vị thế của nhóm trader lớn
Binance công bố hai chuỗi dữ liệu khác nhau. Chuỗi thứ nhất là tỷ lệ tài khoản long/short toàn sàn, đếm mỗi tài khoản một lần dù tài khoản đó nhỏ hay lớn. Chuỗi thứ hai là tỷ lệ vị thế long/short của các trader hàng đầu, tính theo quy mô vị thế của nhóm tài khoản có số dư ký quỹ lớn nhất. Một bên phản ánh đám đông nhỏ lẻ, bên kia phản ánh nhóm vốn lớn.
| Chỉ số | Cách tính | Phản ánh |
|---|---|---|
| Tỷ lệ tài khoản toàn sàn | Số tài khoản long chia số tài khoản short | Tâm lý số đông |
| Tỷ lệ vị thế trader hàng đầu | Quy mô vị thế long chia quy mô vị thế short của nhóm vốn lớn | Hướng đi của vốn lớn |
Số liệu thực tế của Bitcoin trong 12 ngày gần nhất
Dữ liệu futures BTCUSDT theo ngày cho thấy tỷ lệ tài khoản long/short toàn sàn là 1,02 vào ngày 22/10, tương ứng khoảng 50,6% tài khoản đang long. Đến ngày 03/11 tỷ lệ này là 2,57, tức khoảng 72% tài khoản long. Mức cao nhất trong 30 ngày qua là 2,84 vào ngày 31/10. Trong cùng khoảng thời gian, giá Bitcoin đi từ 81.385 đô (đóng cửa ngày 22/10) xuống 77.418 đô, giảm khoảng 4,9%.
Trong khi đó, tỷ lệ vị thế của trader hàng đầu dao động hẹp hơn, từ 1,29 (ngày 16/10) đến 1,94 (ngày 27/10), và ở mức 1,87 vào ngày 03/11. Cả hai chỉ số đều nghiêng về phía long, nhưng mức nghiêng của số đông rõ hơn nhiều so với nhóm vốn lớn.
Phí tài trợ (funding rate, khoản phí định kỳ giữa người long và người short) của Bitcoin trong các kỳ gần nhất là 0,01% mỗi 8 giờ, mức dương nhẹ, không cho thấy phe long đang trả giá đắt để giữ vị thế.
Liên quan: Funding rate dương kéo dài có phải tín hiệu đảo chiều không?
Tỷ lệ long cao có báo hiệu giá tăng không
Không. Số liệu trên cho thấy điều ngược lại có thể xảy ra: số tài khoản long tăng mạnh trong lúc giá đi xuống. Có hai cách hiểu thường gặp. Cách thứ nhất, nhiều người mua thêm vì cho rằng giá đã rẻ, tức là đang bắt đáy. Cách thứ hai, các vị thế long đông đảo là nhiên liệu cho một đợt thanh lý dây chuyền nếu giá thủng các mức hỗ trợ gần. Hai cách hiểu này không loại trừ nhau, và chỉ riêng tỷ lệ long/short không cho biết cách nào đúng.
Vì vậy chỉ số này nên được dùng như một thước đo mức độ đông đúc của một phía, chứ không phải tín hiệu mua hoặc bán. Phía càng đông thì rủi ro bị đảo chiều mạnh càng lớn, nhưng thời điểm đảo chiều thì chỉ số không cho biết.
Điều gì sẽ chứng minh nhận định này sai
Nhận định rằng tỷ lệ long cao của số đông đang làm thị trường dễ tổn thương sẽ yếu đi nếu xảy ra một trong các điều sau: giá Bitcoin đi lên liên tục trong khi tỷ lệ tài khoản long vẫn giữ trên 2 mà không có đợt thanh lý đáng kể; hoặc tỷ lệ vị thế của trader hàng đầu tăng cùng chiều với số đông, cho thấy vốn lớn cũng đang long với quy mô tương xứng; hoặc open interest (tổng vị thế đang mở) giảm trong lúc tỷ lệ vẫn cao, nghĩa là phe long đang đóng bớt vị thế một cách trật tự thay vì bị thanh lý.
Cách đọc chỉ số này một cách thận trọng
- Đối chiếu hai phiên bản: khi tỷ lệ toàn sàn và tỷ lệ trader hàng đầu lệch nhau, hãy xem đó là thông tin về sự khác biệt giữa đám đông và vốn lớn, không phải lỗi dữ liệu.
- Kết hợp phí tài trợ và open interest: tỷ lệ long cao cùng phí tài trợ dương cao mới cho thấy phe long thực sự quá đông và tốn kém.
- Nhìn xu hướng thay vì một con số: mức thay đổi trong nhiều ngày có ý nghĩa hơn giá trị của một ngày.
- Không dùng riêng lẻ: chỉ số này chưa đủ để quyết định vào hay thoát lệnh; có thể dùng các công cụ tính toán để xác định khối lượng và mức rủi ro trước khi giao dịch.
Tóm lại
Tỷ lệ long/short cho biết phía nào đang đông hơn, không cho biết phía nào sẽ thắng. Số tài khoản của đám đông và vị thế của vốn lớn là hai câu chuyện khác nhau và nên đọc song song. Số liệu Bitcoin trong tháng này cho thấy tỷ lệ long của số đông có thể tăng lên khi giá giảm, nên đây là thước đo mức độ đông đúc và rủi ro, chứ không phải dự báo giá. Người mới có thể so sánh thêm các nền tảng giao dịch tại bảng xếp hạng sàn để chọn nơi cung cấp đủ các chỉ số này.
Liên quan: Open interest tăng khi giá giảm: đòn bẩy đang báo điều gì?