Open interest (OI) của Bitcoin trên Binance đang tăng trong lúc giá giảm. Từ 30/09 đến 29/10, OI hợp đồng BTCUSDT tăng khoảng 4,8%, từ 92.474 lên khoảng 96.959 BTC, trong khi giá Bitcoin giảm khoảng 4,2%, từ 83.577 xuống khoảng 80.095 USD. Bài này giải thích OI đo điều gì, cặp số liệu trên cho thấy gì và điều gì sẽ chứng minh cách đọc này sai.
Open interest là gì và đo điều gì?
Open interest là tổng số hợp đồng phái sinh đang mở và chưa được đóng. Mỗi hợp đồng luôn có một bên mua (long) và một bên bán (short) đứng đối diện nhau, nên OI không cho biết bên nào đông hơn. Nó chỉ cho biết có bao nhiêu vị thế đang được giữ.
OI khác với khối lượng giao dịch (volume). Volume đếm các lệnh đã khớp trong một khoảng thời gian, kể cả lệnh mở rồi đóng ngay. OI chỉ đếm những gì còn mở tại thời điểm đo. Một ngày volume rất lớn nhưng OI gần như không đổi nghĩa là phần lớn lệnh chỉ mở rồi đóng qua lại.
OI có thể tính bằng số BTC hoặc quy ra USD. Khi giá giảm, cùng một số hợp đồng quy ra USD sẽ nhỏ đi, nên hai cách đo có thể cho kết luận khác nhau. Muốn biết lượng vị thế mở nhiều lên hay ít đi, cách đo bằng BTC phản ánh đúng hơn.
Bốn cách đọc open interest cùng với giá
| Giá | OI | Cách đọc thường gặp |
|---|---|---|
| Tăng | Tăng | Vị thế mới được mở theo đà tăng |
| Tăng | Giảm | Đà tăng chủ yếu do bên short đóng vị thế |
| Giảm | Tăng | Vị thế mới được mở trên đà giảm |
| Giảm | Giảm | Vị thế bị đóng hoặc bị thanh lý, đòn bẩy hạ nhiệt |
Đây là cách đọc phổ biến, không phải quy luật tuyệt đối. Giai đoạn 30 ngày gần nhất của Bitcoin rơi vào dòng thứ ba.
Số liệu Bitcoin 30 ngày gần nhất cho thấy gì?
- Open interest: 92.474 BTC (30/09), khoảng 96.959 BTC hiện tại, tăng khoảng 4,8%. Đỉnh trong kỳ là 98.184 BTC (03/10), đáy là 92.378 BTC (12/10).
- Giá: 83.577 USD (30/09), khoảng 80.095 USD hiện tại, giảm khoảng 4,2%. Mức thấp nhất trong 30 ngày là 79.179 USD (24/10), mức cao nhất là 87.250 USD (02/10).
- OI quy ra USD: từ 7,73 tỷ lên khoảng 7,77 tỷ USD, gần như đi ngang, dao động trong tháng giữa 7,5 và 8,4 tỷ USD.
Giá trị OI quy ra USD gần như không đổi vì hai lực triệt tiêu nhau: số hợp đồng tăng nhưng giá mỗi BTC giảm. Vì vậy chỉ nhìn con số USD sẽ bỏ sót việc lượng vị thế mở thực ra đã nhiều lên.
Vì sao OI tăng khi giá giảm đáng để ý?
OI tăng cùng lúc giá giảm nghĩa là các vị thế mới được mở nhiều hơn các vị thế bị đóng. Có hai cách giải thích thường gặp, và riêng OI không phân biệt được giữa chúng:
- Bên short mở thêm vị thế để đi theo đà giảm.
- Bên long mua thêm trên đà giảm, tức là hạ giá vốn trung bình hoặc đặt cược vào một nhịp hồi.
Muốn nghiêng về cách nào cần thêm dữ liệu khác, chẳng hạn funding rate. Funding rate (phí tài trợ) là khoản phí định kỳ giữa bên long và bên short; khi dương, bên long trả cho bên short. Trong 30 kỳ funding gần nhất của BTCUSDT (khoảng 10 ngày), có 29 kỳ dương, mức cao nhất là 0,01% và kỳ gần nhất khoảng 0,0053%. Mức 0,01% là mức nền mà sàn đặt sẵn, nên funding chưa cho thấy một phía phải trả giá đắt bất thường để giữ vị thế.
Điều có thể nói chắc là lượng vị thế đòn bẩy chưa giảm theo giá. Khi giá đổi chiều đột ngột, lượng vị thế này là nhiên liệu cho các đợt thanh lý, theo cả hai hướng.
Điều gì sẽ chứng minh cách đọc này sai?
Nhận định "vị thế đòn bẩy chưa giảm theo giá" sẽ yếu đi nếu xảy ra một trong các tình huống sau:
- OI sụt mạnh cùng nhịp giá giảm. Trong 30 ngày qua, mức giảm OI lớn nhất trong một ngày khoảng 3,2% (từ 05/10 sang 06/10). Mức giảm sâu hơn hẳn trong lúc giá lao xuống thường là dấu hiệu vị thế bị đóng hoặc thanh lý hàng loạt.
- Giá hồi lên nhưng OI giảm. Khi đó nhịp hồi chủ yếu đến từ việc bên short đóng vị thế, không phải từ lực mua mới.
- Giá đi ngang đủ lâu và OI tự giảm dần. Vị thế được đóng từ từ, không cần một cú xả mạnh.
Những mốc nên theo dõi
Trong dữ liệu 30 ngày, giá có đáy 79.179 USD (24/10) và đỉnh 87.250 USD (02/10); OI có đỉnh 98.184 BTC (03/10) và đáy 92.378 BTC (12/10). Ba tình huống đáng quan sát quanh các mốc này:
- Giá thủng đáy 79.179 USD mà OI vẫn quanh 95.000 BTC trở lên: vị thế mới vẫn được mở trên đà giảm.
- Giá thủng đáy 79.179 USD trong khi OI giảm nhanh về vùng 92.000 đến 93.000 BTC: dấu hiệu một đợt xả vị thế.
- OI vượt đỉnh 98.184 BTC trong khi giá đang thấp hơn 84.711 USD (giá đóng cửa ngày 03/10, lúc OI lập đỉnh): lượng đòn bẩy lớn nhất trong tháng đang nằm ở vùng giá thấp hơn.
Tóm lại
- OI đo số hợp đồng đang mở, không cho biết phe nào đông hơn.
- Từ 30/09 đến 29/10, OI của Bitcoin tăng khoảng 4,8% trong khi giá giảm khoảng 4,2%: vị thế mở chưa giảm theo giá.
- Funding gần mức nền, chưa cho thấy một phía đang đông bất thường.
- Cách đọc này sai nếu OI sụt mạnh cùng nhịp giảm, hoặc nhịp hồi đi kèm OI giảm.
Mỗi sàn hiển thị open interest theo cách riêng; để so sánh dữ liệu và công cụ giữa các sàn, xem trang so sánh sàn giao dịch.