Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) hôm 27/10 đã nộp đơn kiện bang Utah và Tổng chưởng lý Derek Brown tại Tòa án Liên bang quận Utah, yêu cầu chặn nỗ lực của bang này nhằm đóng cửa các thị trường dự đoán như Kalshi. Đây là vụ kiện thứ mười CFTC đưa ra nhằm vào một bang vì cùng một lý do: cơ quan này cho rằng mình có thẩm quyền riêng trên các hợp đồng sự kiện.
Utah muốn gì và CFTC phản ứng ra sao
Tuần trước, Utah khởi kiện Kalshi, gọi nền tảng này là "mối phiền toái công cộng gây thiệt hại đáng kể và kéo dài" và cáo buộc vi phạm luật cờ bạc của bang, kể cả với các hợp đồng liên quan thể thao, bầu cử và chính trị. Bang này cũng tìm cách thu hồi tới 60 triệu USD lợi nhuận liên quan đến các hợp đồng sự kiện. Tổng chưởng lý Brown tuyên bố ai cung cấp cờ bạc cho người dân Utah đều "bị cảnh báo" rằng việc đó là bất hợp pháp.
CFTC đáp lại bằng đơn kiện xin tòa tuyên bố và ra lệnh cấm Utah tiếp tục hành động. Chủ tịch Michael Selig nói Utah "tìm cách đóng cửa thị trường dự đoán trên rất nhiều loại hợp đồng", đồng thời khẳng định Quốc hội đã giao cho CFTC "trách nhiệm duy nhất" giám sát các thị trường này. Lập luận cốt lõi là luật liên bang được ưu tiên áp dụng so với luật bang.
Bức tranh pháp lý đang rối
Trước Utah, CFTC đã kiện Arizona, Connecticut, Illinois, New York, Wisconsin, Minnesota, Rhode Island, New Mexico và Kentucky. Cơ quan này cũng nộp ý kiến tại bốn tòa phúc thẩm liên bang và một tòa án tối cao cấp bang.
Kết quả các phiên tòa chưa nghiêng hẳn về phía nào. Ba tòa phúc thẩm liên bang đã đưa ra hai phán quyết có lợi cho các bang và một phán quyết có lợi cho Kalshi. Riêng ở Utah, một thẩm phán liên bang đã đứng về phía bang, và vụ việc đang được kháng cáo. Vì vậy tranh chấp nhiều khả năng sẽ đi tiếp lên Tòa án Tối cao.
Ngay ở phía Mỹ cũng có tiếng nói trái chiều. Cựu chủ tịch CFTC Gary Gensler đã gửi văn bản lên Tòa án Tối cao, cho rằng Đạo luật Dodd-Frank không chuyển quyền tài phán về cá cược thể thao từ các bang sang CFTC. Cựu Thượng nghị sĩ Chris Dodd, một trong những tác giả của đạo luật này, cũng nộp ý kiến ủng hộ quan điểm của các bang.
Vì sao giới crypto nên để ý
Thị trường dự đoán không còn là chuyện riêng của giới cá cược. Nhiều nền tảng, trong đó có Polymarket, gắn chặt với hệ sinh thái crypto và đang là nơi dòng tiền đổ vào các hợp đồng về bầu cử, vĩ mô và giá tài sản. Nếu thẩm quyền thuộc về CFTC, các nền tảng này có một khung quản lý thống nhất; nếu thuộc về từng bang, họ có thể phải đối mặt với hàng chục bộ luật khác nhau.
Đáng chú ý, CFTC đang theo đuổi hàng loạt vụ kiện này trong lúc bị cắt giảm nhân sự pháp lý theo chủ trương thu gọn bộ máy quản lý của chính quyền Tổng thống Trump. Cuộc đối đầu liên bang – bang vì thế sẽ còn kéo dài và tốn kém.
Điều cần theo dõi tiếp
Các mốc đáng chú ý gồm phản hồi của Utah trước đơn kiện, kết quả kháng cáo ở vụ của Kalshi, và việc Tòa án Tối cao có nhận hồ sơ về thẩm quyền đối với hợp đồng sự kiện hay không. Một phán quyết thống nhất sẽ quyết định các nền tảng này được hoạt động trên toàn nước Mỹ hay bị chia nhỏ theo từng bang.
Tác động tới trader
Tin này không tác động trực tiếp tới giá, và thị trường đang tập trung vào thứ khác. Bitcoin giao dịch ngay dưới 81.000 USD, tăng khoảng 1,4% đến gần 2% theo từng thời điểm đo, còn Ether quanh 2.350 USD, chờ quyết định lãi suất của Fed trong ngày và buổi họp báo của Chủ tịch Kevin Warsh; giới giao dịch đang tìm tín hiệu về khả năng tăng lãi suất vào tháng 12.
Với trader, ý nghĩa nằm ở rủi ro pháp lý dài hạn của các nền tảng phái sinh và dự đoán: quy định bị chia theo bang có thể làm gián đoạn dịch vụ, ảnh hưởng thanh khoản các hợp đồng liên quan và kéo theo biến động ở những token gắn với mảng này. Hiện chưa có số liệu về funding rate hay open interest riêng cho nhóm này nên mình không đưa ra con số. Khi vị thế đang lớn, hãy dùng công cụ tính vị thế và giá thanh lý để kiểm soát rủi ro, và xem thêm xếp hạng sàn khi chọn nơi giao dịch phái sinh.